Kripto para dünyas?n?n öncüsü Bitcoin, 2009 y?l?nda Satoshi Nakamoto adl? ki?i taraf?ndan tan?t?lan bir protokol. Blokzinciri a??na sahip ve merkeziyetsiz bir kripto para olan Bitcoin, maksimum arz? 21 milyon olan bir coin. Bitcoin’in i?lem güvenli?ini sa?lamak için, i? kan?t? olarak adland?r?lan Stake of Proof sistemi kullan?l?yor ve madenciler, yani bilgisayar?n i?lemcisini bu teknoloji için kullananlar sistemden kar al?yor. ?u s?ralarda 40.000 dolara yak?n bir seviyede i?lem gören Bitcoin’in tarihi zirvesi ise 69.000 dolar olmu?tu.

Bitcoin d???ndaki tüm kripto para birimleri altcoin olarak adland?r?l?yor. Bitcoin’in ard?ndan en yüksek piyasa de?erine sahip kripto para olan Ethereum, Kanada vatanda?? Vitalik Buterin taraf?ndan geli?tirilmi? bir a?. Geli?tirilebilir bir a? olan Ethereum üzerinde, birçok farkl? kripto para birimi üretilebiliyor. Merkeziyetsiz uygulama (dapp) geli?imi için de tercih edilen Ethereum, birçok yat?r?mc?n?n tercih etti?i bir coin. ETH’nin tarihi zirvesi 4800 dolar seviyesiydi.

Bir stablecoin olan Tether, k?saltmas? USDT olan ve ABD dolar? ile endeksli olan bir birim. Dünyan?n en büyük borsalar?ndan Bitfinex’in sahibi oldu?u Tether, borsalardaki kullan?c?lar?n ABD dolar? tutmas?n? sa?l?yor. Dolardan hiçbir fark? olmamas?na kar??n borsa i?lemleri ya da kald?raçl?, vadeli i?lemler için tercih edilen Tether, piyasa de?eri bak?m?ndan dünyan?n en büyük 3. coini. USDT d???nda UST gibi, dolara endeksli farkl? kripto paralar da mevcut.

Dünyan?n en büyük kripto para borsas? olan Binance’?n token’? olan BNB Coin, ç?k?? amac? Binance kullan?c?lar?na al?m sat?m i?lemlerinde avantaj sa?lamak olan bir coindi. Dünyan?n i?lem hacmi en yüksek 4. coini olan ve ciddi yükseli? ya?ayarak yat?r?mc?lar?na kazand?ran BNB, düzenli olarak yak?l?yor, yani arz? dü?ürülüyor. BNB sahipleri, Binance’da spot ya da vadeli i?lemlerde dü?ük komisyon ödemesi nedeniyle token’a ilgi gösteriyor.

2020-2021 y?l?nda ya?anan kripto para rallisinde, yani bo?a piyasas?nda yat?r?mc?s?na en çok kazand?ran coinler içinde yer alan Solana, k?saltmas? SOL olan bir coin. Japonya ve Asya bölgesinde çok popüler bir proje olan Solana, 30 milyar dolara yak?n piyasa de?eriyle dünyan?n en çok tercih edilen coinlerinden. Kendi blokzincirine sahip olan Solana, kendine rakip olarak Ethereum a??n? görüyor, yani zirveyi hedefliyor.

En iyi coinler içinde yer alan AVAX’?n dahil oldu?u a? olan Avalanche, ?imdiden milyonlarca kullan?c?ya ula?may? ba?arm?? büyük bir a?. Avalanche a??, ABD’de ya?ayan Türk as?ll? bir profesör olan Emin Gün Sirer taraf?ndan geli?tirildi. Ethereum’un yüksek i?lem ücretine kar??n dü?ük ücret sunmas?, güvenli ve ölçeklenebilir yap?s? ile öne ç?kan AVAX, 5 dolarl?k seviyesinden 150 dolar? görerek yat?r?mc?s?na kazand?rd?. Kuruldu?u günden bu yana, 2 seneden k?sa süre içinde 500’e yak?n projenin geli?tirildi?i AVAX, NFT pazar yeri Kalao ve DeFi platformlar? BenQi ve TraderJoe ile büyümeye devam ediyor.

Bir meme coin, yani ?aka coini olarak geli?tirilen Dogecoin, esasen Bitcoin ile ayn? altyap?y? kullan?yor. Dogecoin’in internet aleminde bir caps’in gücü ile büyümesi, uzun y?llard?r kullan?lmas? ise komünitesinin güçlü oldu?unu gösteriyor. Dogecoin’in son birkaç y?lda piyasaya damgas?n? vurmas?n?n nedenlerinden biri, Tesla kurucusu Elon Musk’?n coinle ilgili payla??mlar?. ?imdilerde 0,12 dolardan i?lem gören DOGE, 0,7 dolara yak?n seviyesi ile tarihi zirvesini görmü?tü.

Dogecoin gibi di?er bir meme coin olan SHIBA, son y?llarda kripto para ekosisteminde en çok ses getiren projelerden biri oldu. Dogecoin’in simgesi olan ünlü köpek, Japon SHIBA INU köpe?i ve SHIBA da bunu simgeliyor. 1-2 y?ll?k süre içinde de?erini binlerce kat art?rmay? ba?aran SHIB coin, ç?lg?n yükseli?i ile dünyaya damgas?n? vurmay? ba?ard?. 13 milyar dolar piyasa de?eri ile dünyan?n en büyük 15 coini içinde yer alan SHIB, kendisinden sonra birçok meme coine de ilham verdi.

TRX simgesi ile i?lem gören TRON, dünyan?n en popüler kripto para projeleri içinde yer al?yor. Justin Sun’?n kurucusu oldu?u TRX’in en önemli yönü, çok dü?ük ücretlerle borsalar aras?nda transfer sunmas?. Bu da, kullan?m alan? çok geni? bir kripto para birimi olmas?n? sa?l?yor. 0,06 dolar seviyesindeki de?eri ile öne ç?kan TRON, en iyi coinler içinde gösteriliyor.

Kripto para ekosisteminde son dönemin en çok ilgi gören kavram? tabii ki metaverse. Sanal evrenler olarak ifade edilebilen metaverse konusunda en popüler a? ise Decentraland. Adidas, Nike gibi birçok markan?n dahil oldu?u, insanlar?n LAND yani arsa sat?n alarak yat?r?m yapt??? Decentraland’?n simgesi MANA, 2,7 dolardan i?lem gören bir coin. MANA yakla??k 4,9 milyar dolarl?k piyasa de?eri ile gelece?i en parlak coinler aras?nda gösteriliyor.